Twarz, którą zabrano bez pytania - wizerunek, prywatność i dane w sieci (Warsztat 2)

Bezpieczna w sieci · Rumia, 15 czerwca 2026

Drugi warsztat przeniósł nas od cyberprzemocy do tego, co zostawiamy w sieci — często nieświadomie. Tematem przewodnim był wizerunek, prywatność i ochrona danych osobowych.

Zaczęłyśmy od publikacji wizerunku. Zasada jest prosta: rozpowszechnianie wizerunku wymaga zgody osoby na nim przedstawionej, a wyjątki (art. 81 ust. 2 pr. aut.) są ograniczone — zapłata za pozowanie, osoba powszechnie znana w związku z funkcją publiczną oraz wizerunek jako szczegół większej całości. Podkreśliłyśmy, że zgoda nigdy nie jest blankietowa: musi obejmować konkretną postać wizerunku, czas, medium i kontekst.

Osobno omówiłyśmy zjawisko sharentingu (publikowania wizerunku dzieci przez rodziców) oraz nowe ryzyka — deepfake'i i bezprawne wykorzystanie wizerunku przez AI, a także przepisy karne: podszywanie się z użyciem wizerunku (art. 190a § 2 k.k.) i tzw. revenge porn (art. 191a k.k.).

Te zasady osadziłyśmy w orzecznictwie Sądu Apelacyjnego w Warszawie: sprawa sesji zdjęciowej dzieci bez zgody ojca (V ACa 484/17), wizerunku dziennikarza zestawionego z treściami z życia prywatnego (V ACa 1089/17) oraz wizerunku osoby prywatnej po incydencie (V ACa 655/17). Wniosek wspólny: zgoda na jedno zdarzenie nie jest zgodą na każde późniejsze użycie, a status osoby publicznej nie otwiera drogi do publikacji ze sfery prywatnej.

Kolejne bloki dotyczyły prywatności w sieci (cookies, śledzenie online, wymogi zgody z RODO i dyrektywy ePrivacy oraz art. 173 Prawa telekomunikacyjnego) i ochrony danych osobowych — zasad przetwarzania (art. 5 RODO), podstaw przetwarzania (art. 6 ust. 1 RODO) oraz danych wrażliwych (art. 9 RODO). Część praktyczną zbudowałyśmy na kazusach (m.in. porzucony koszyk, zgoda pracownika, retencja danych). Domknięciem była mapa odpowiedzialności za udostępnione treści — cywilnej (art. 23, 24, 448 k.c.), karnej, administracyjnej (UODO, art. 83 RODO) oraz obowiązków platform (DSA, rozp. 2022/2065).

Czego dotyczył kazus? Finałem warsztatu była „Sprawa Zosi i Natalii" — historia, w której Natalia publikuje na TikToku dawne selfie Zosi z imprezy, opatrując je krzywdzącym komentarzem, pod filmem padają pomawiające wpisy, a następnie pojawia się fałszywe konto „zosia_prawdziwa" ze zdjęciem i zmanipulowanymi zrzutami ekranu. Krok po kroku ustalałyśmy, co zostało naruszone: brak zgody na nową publikację wizerunku (art. 81 pr. aut.), zniesławienie przez internet (art. 212 § 2 k.k.), naruszenie prywatności (art. 23 k.c.) oraz — co najistotniejsze — podszywanie się pod tożsamość ofiary z użyciem jej wizerunku i danych (art. 190a § 2 k.k.), ścigane z urzędu. Na końcu: co zrobić najpierw — zabezpieczyć dowody (zrzuty z datą i URL), zgłosić treść platformie, a fałszywe konto Policji.

I tu również uczestniczki były bardzo aktywne. Wróciła dyskusja z pierwszego spotkania — o tym, że samo stanowienie prawa nie wystarcza, jeśli organy nie egzekwują go skutecznie w razie naruszenia dóbr osobistych, a zwłaszcza przy przestępstwie z art. 190a k.k. Rozmawiałyśmy o realnej drodze pokrzywdzonej: od zawiadomienia, przez zabezpieczenie materiału dowodowego, po roszczenia cywilne.